2 grudnia 2025 r. w Institut de Philosophie Compar\u00e9e w Pary\u017cu odby\u0142 si\u0119 wyk\u0142ad prezesa Collegium Voytylianum, ks. dr. Rafa\u0142a Wilko\u0142ka po\u015bwi\u0119cony \u201eMi\u0142o\u015bci i odpowiedzialno\u015bci\u201d bp. Karola Wojty\u0142y. Spotkanie zorganizowano w ramach seminarium z czytania dla student\u00f3w V roku filozofii i mia\u0142o na celu ponowne odczytanie jednego z kluczowych dzie\u0142 etyki personalistycznej XX w.<\/p>\n\n\n\n
Podstaw\u0105 wyst\u0105pienia ks. dr. Rafa\u0142a Wilko\u0142ka by\u0142 pierwszy akapit \u201eWst\u0119pu\u201d Wojty\u0142y, w kt\u00f3rym autor odpowiada na zarzut, \u017ce duchowni \u2013 z racji \u017cycia w celibacie \u2013 nie powinni wypowiada\u0107 si\u0119 na temat ma\u0142\u017ce\u0144stwa ani seksualno\u015bci. Karol Wojty\u0142a zarysowuje tam swoj\u0105 stanowcz\u0105 odpowied\u017a: do\u015bwiadczenie osobiste nie jest jedyn\u0105 ani wy\u0142\u0105czn\u0105 podstaw\u0105 kompetencji moralnej, a praca duszpasterska dostarcza \u201ebogatego do\u015bwiadczenia po\u015bredniego\u201d, szerszego ni\u017c jakiekolwiek do\u015bwiadczenie indywidualne.<\/p>\n\n\n\n
Prelegent om\u00f3wi\u0142 historyczne t\u0142o powstania \u201eMi\u0142o\u015bci i odpowiedzialno\u015bci\u201d, przypominaj\u0105c, \u017ce ksi\u0105\u017cka wyrasta\u0142a z krytycznej refleksji nad dominuj\u0105cymi w latach 50. i 60. podr\u0119cznikami moralno\u015bci katolickiej. Manuali\u015bci \u2014 tacy jak Pr\u00fcmmer, Jone czy Noldin\u2013Schmitt \u2014 opisywali etyk\u0119 seksualn\u0105 przede wszystkim poprzez kazuistyk\u0119 i klasyfikacj\u0119 grzech\u00f3w, co prowadzi\u0142o do redukcji seksualno\u015bci do jej biologicznego wymiaru. Wojty\u0142a odrzuca\u0142 takie podej\u015bcie, uwa\u017caj\u0105c, \u017ce moralno\u015b\u0107 nie polega na analizie akt\u00f3w w oderwaniu od os\u00f3b, lecz na rozumieniu relacji mi\u0119dzyosobowych. To zasadnicze przesuni\u0119cie akcentu \u2014 od \u201ematerii czynu\u201d ku osobie \u2014 stanowi\u0142o jedn\u0105 z g\u0142\u00f3wnych innowacji \u201eMi\u0142o\u015bci i odpowiedzialno\u015bci\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Centralnym punktem wyk\u0142adu by\u0142a prezentacja normy personalistycznej, zgodnie z kt\u00f3r\u0105 \u201eosoba jest dobrem, kt\u00f3re zas\u0142uguje na mi\u0142o\u015b\u0107\u201d. Ks. dr Rafa\u0142 Wilko\u0142ek podkre\u015bli\u0142, \u017ce to w\u0142a\u015bnie ta zasada pozwala Wojtyle sformu\u0142owa\u0107 sp\u00f3jn\u0105 koncepcj\u0119 mi\u0142o\u015bci oblubie\u0144czej i czysto\u015bci jako warto\u015bci, a nie wy\u0142\u0105cznie jako obowi\u0105zku moralnego. Pokazano, jak Karol Wojty\u0142a rozwija argumentacj\u0119 dotycz\u0105c\u0105 jednej z najtrudniejszych kwestii \u2014 antykoncepcji \u2014 na trzech poziomach: natury, \u015bwiadomo\u015bci oraz personalistycznym, gdzie kluczowe jest pytanie o to, czy druga osoba jest traktowana jako podmiot, czy jako przedmiot u\u017cycia. Takiej perspektywy brakowa\u0142o w \u00f3wczesnych podr\u0119cznikach, co czyni\u0142o podej\u015bcie bp. Wojty\u0142y pionierskim.<\/p>\n\n\n\n
Wa\u017cn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 wyk\u0142adu po\u015bwi\u0119cono samemu \u017ar\u00f3d\u0142u do\u015bwiadczenia, kt\u00f3re stanowi\u0142o fundament refleksji Wojty\u0142y. Jak podkre\u015blono, autor \u201eMi\u0142o\u015bci i odpowiedzialno\u015bci\u201d opiera\u0142 si\u0119 na wieloletnim do\u015bwiadczeniu w duszpasterstwie akademickim, gdzie zetkn\u0105\u0142 si\u0119 z pytaniami m\u0142odych ludzi o sens mi\u0142o\u015bci, czysto\u015bci i odpowiedzialno\u015bci w czasach gwa\u0142townych przemian obyczajowych. Istotn\u0105 rol\u0119 odegra\u0142 tu Czcigodny S\u0142uga Bo\u017cy Jerzy Ciesielski \u2014 in\u017cynier, ojciec rodziny i bliski wsp\u00f3\u0142pracownik Wojty\u0142y. To w\u0142a\u015bnie rozmowy z nim sta\u0142y si\u0119, jak pisa\u0142 p\u00f3\u017aniej sam autor, jednym z impuls\u00f3w do powstania ksi\u0105\u017cki. Prelegent zaznaczy\u0142, \u017ce duszpasterstwo pe\u0142ni\u0142o dla Karola Wojty\u0142y funkcj\u0119 swoistego \u201elaboratorium etycznego\u201d \u2013 miejsca, gdzie konfrontowa\u0142 teorie z konkretnymi ludzkimi historiami.<\/p>\n\n\n\n
W dalszej cz\u0119\u015bci wyk\u0142adu ks. dr Rafa\u0142 Wilko\u0142ek om\u00f3wi\u0142 filozoficzny rodzaj do\u015bwiadczenia, jaki przyjmuje Wojty\u0142a. Jego metoda \u2014 nawi\u0105zuj\u0105ca do fenomenologii Husserla i Schelera \u2014 zak\u0142ada, \u017ce do\u015bwiadczenie moralne nie sprowadza si\u0119 do danych zmys\u0142owych, lecz obejmuje ca\u0142\u0105 struktur\u0119 prze\u017cycia, wraz z intencj\u0105 i warto\u015bci\u0105, kt\u00f3ra si\u0119 w nim ujawnia. W tym sensie etyka personalistyczna Karola Wojty\u0142y \u0142\u0105czy fenomenologi\u0119 z metafizyk\u0105 i prowadzi do szerokiej, integralnej wizji cz\u0142owieka.<\/p>\n\n\n\n
W podsumowaniu prelegent podkre\u015bli\u0142, \u017ce \u201eMi\u0142o\u015b\u0107 i odpowiedzialno\u015b\u0107\u201d pozostaje dzie\u0142em niezwykle aktualnym, zw\u0142aszcza w \u015bwiecie, kt\u00f3ry cz\u0119sto sp\u0142yca refleksj\u0119 nad seksualno\u015bci\u0105. Wojty\u0142a proponuje etyk\u0119 spotkania oraz odpowiedzialno\u015bci, w kt\u00f3rej mi\u0142o\u015b\u0107 nie jest tylko emocj\u0105, lecz \u015bwiadomym wyborem dobra drugiej osoby.<\/p>\n\n\n\n
Wyk\u0142ad zako\u0144czy\u0142a dynamiczna dyskusja student\u00f3w, koncentruj\u0105ca si\u0119 zar\u00f3wno na recepcji dzie\u0142a po publikacji w 1960 r., jak i na jego wp\u0142ywie na p\u00f3\u017aniejsze nauczanie Jana Paw\u0142a II.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"2 grudnia 2025 r. w Institut de Philosophie Compar\u00e9e w Pary\u017cu odby\u0142 si\u0119 wyk\u0142ad prezesa Collegium Voytylianum, ks. dr. Rafa\u0142a Wilko\u0142ka po\u015bwi\u0119cony \u201eMi\u0142o\u015bci \n [...]<\/a>","protected":false},"author":1,"featured_media":6262,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-6261","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ciekawi.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6261","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ciekawi.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ciekawi.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ciekawi.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ciekawi.pl.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6261"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ciekawi.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6261\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6263,"href":"https:\/\/ciekawi.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6261\/revisions\/6263"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ciekawi.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6262"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ciekawi.pl.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6261"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ciekawi.pl.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6261"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ciekawi.pl.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6261"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}