Resort sprawiedliwo\u015bci przygotowa\u0142 projekt nowelizacji przepis\u00f3w dotycz\u0105cych dziedziczenia, kt\u00f3ry zak\u0142ada uproszczenie procedur zwi\u0105zanych z przejmowaniem nieruchomo\u015bci po zmar\u0142ych. Cz\u0119\u015b\u0107 zmian budzi jednak spore kontrowersje.<\/p>\n\n\n\n
Nowelizacja prawa spadkowego
\u015amier\u0107 bliskiej osoby to dla wielu rodzin ogromny cios. To tak\u017ce pocz\u0105tek przeprawy prawnej w zwi\u0105zku ze spadkiem, jaki po sobie zostawi\u0142a. Wcze\u015bniejsze przepisy w tej kwestii w opinii wielu Polak\u00f3w nie by\u0142y wystarczaj\u0105co dobre, a momentami wr\u0119cz utrudnia\u0142y ca\u0142\u0105 procedur\u0119. Nowelizacja prawa spadkowego, kt\u00f3ra mia\u0142a miejsce kilka lat temu, wprowadzi\u0142a tymczasem zapisy, kt\u00f3re mia\u0142y wszystko usprawni\u0107. Teraz rz\u0105d ma nowe plany, kt\u00f3re wzbudzaj\u0105 powa\u017cny niepok\u00f3j.<\/p>\n\n\n\n
Zmiany w prawie spadkowym
Zmiany w przepisach dotycz\u0105cych zachowku wprowadzi\u0142y istotne ograniczenia dla os\u00f3b pomini\u0119tych w testamencie. Teraz nawet najbli\u017csi krewni mog\u0105 nie otrzyma\u0107 pieni\u0119dzy, je\u015bli nie zostali w nim uwzgl\u0119dnieni. Co wi\u0119cej wprowadzone regulacje znacznie u\u0142atwiaj\u0105 wydziedziczenie oraz pozbawienie prawa do spadku ustawowego, je\u015bli testament nie zosta\u0142 sporz\u0105dzony. Tymczasem Ministerstwo Sprawiedliwo\u015bci przygotowa\u0142o niedawno projekt nowych przepis\u00f3w dotycz\u0105cych dziedziczenia nieruchomo\u015bci. Celem tych zmian jest odci\u0105\u017cenie s\u0105d\u00f3w. Czy tak rzeczywi\u015bcie b\u0119dzie?<\/p>\n\n\n\n
Spadkobiercom gro\u017c\u0105 wysokie kary
Prawo do zachowku przys\u0142uguje zst\u0119pnym (ka\u017cdy kolejny potomek danej osoby), ma\u0142\u017conkowi oraz rodzicom zmar\u0142ego. Je\u015bli jednak zmar\u0142y nie posiada\u0142 zst\u0119pnych, uwzgl\u0119dnia si\u0119 tzw. drug\u0105 grup\u0119 dziedziczenia. Ta obejmuje rodzic\u00f3w i rodze\u0144stwo spadkodawcy, a tak\u017ce zst\u0119pnych rodze\u0144stwa. Z kolei ca\u0142y spadek przypadnie ma\u0142\u017conkowi spadkodawcy w przypadku braku zst\u0119pnych (dzieci, wnuk\u00f3w), jego rodzic\u00f3w, rodze\u0144stwa i ich zst\u0119pnych.<\/p>\n\n\n\n
Wyj\u0105tkiem od tej zasady jest oczywi\u015bcie testament. W przypadku sporz\u0105dzenia dokumentu spadkodawca mo\u017ce ustali\u0107, kto otrzyma po nim konkretne dobra. Warto wiedzie\u0107, \u017ce testament sporz\u0105dzony przez osob\u0119 w pe\u0142ni zdolno\u015bci prawnych ma wed\u0142ug polskiego prawa pierwsze\u0144stwo przed dziedziczeniem ustawowym.<\/p>\n\n\n\n
W nowelizacji ustawy z 2023 roku wprowadzono istotne zmiany w kwestii obliczania zachowku, szczeg\u00f3lnie w kontek\u015bcie fundacji rodzinnych. Obecnie dolicza si\u0119 do niego fundusz za\u0142o\u017cycielski fundacji wniesiony przez spadkodawc\u0119, je\u015bli ta nie zosta\u0142a ustanowiona w testamencie. Warto te\u017c wiedzie\u0107, \u017ce w wyj\u0105tkowych przypadkach zachowek mo\u017ce zosta\u0107 roz\u0142o\u017cony na raty, odroczony lub obni\u017cony, co daje wi\u0119ksz\u0105 elastyczno\u015b\u0107 w przypadku trudnych sytuacji finansowych spadkobierc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Wiemy zatem, \u017ce wykluczy\u0107 bliskich z dziedziczenia mo\u017ce sporz\u0105dzony testament. Najnowsze przepisy wskazuj\u0105, \u017ce istniej\u0105 tak\u017ce inne sytuacje, w kt\u00f3rych dziecko mo\u017ce nie otrzyma\u0107 pieni\u0119dzy po rodzicach.<\/p>\n\n\n\n
ZOBACZ: Na tak\u0105 emerytur\u0119 b\u0119dzie mog\u0142a liczy\u0107 Agata Duda. Kwota zadziwi wiele os\u00f3b<\/p>\n\n\n\n
Wysoko\u015b\u0107 zachowku wynosi po\u0142ow\u0119 udzia\u0142u spadkowego, kt\u00f3ry przys\u0142ugiwa\u0142by danej osobie na mocy dziedziczenia ustawowego. W przypadku ma\u0142oletnich lub os\u00f3b trwale niezdolnych do pracy, wysoko\u015b\u0107 ta wzrasta do 2\/3 warto\u015bci spadku. Wa\u017cne jest jednak prawid\u0142owe obliczenie warto\u015bci maj\u0105tku spadkowego, z uwzgl\u0119dnieniem zar\u00f3wno aktyw\u00f3w, jak i darowizn dokonanych przez spadkodawc\u0119 za \u017cycia. Okazuje si\u0119 jednak, \u017ce w my\u015bl nowych przepis\u00f3w nawet najbli\u017csi krewni mog\u0105 nie dosta\u0107 d\u00f3br po zmar\u0142ym.<\/p>\n\n\n\n
Celem nowelizacji prawa spadkowego by\u0142o zapobieganie sytuacjom, w kt\u00f3rych w kt\u00f3rych to dzieci dziedzicz\u0105 po rodzicach, nawet je\u015bli przez wiele lat nie maj\u0105 z nimi kontaktu i nie pomagaj\u0105 im chocia\u017cby w chorobie. Niegodnymi dziedziczenia b\u0119d\u0105 te\u017c osoby, kt\u00f3re nie p\u0142aci\u0142y aliment\u00f3w na rodzic\u00f3w. \u201cPowszechnie nieakceptowane s\u0105 zdarzenia, w nast\u0119pstwie kt\u00f3rych maj\u0105tek spadkodawcy otrzymuje osoba, kt\u00f3ra swoim karygodnym, cz\u0119sto nacechowanym z\u0142\u0105 wol\u0105, zaniechaniem uniemo\u017cliwia\u0142a za \u017cycia spadkodawcy zaspokojenie jego podstawowych potrzeb \u017cyciowych\u201d – czytamy w uzasadnieniu projektu nowelizacji.<\/p>\n\n\n\n
Uznanie spadkobiercy za niegodnego dziedziczenia wymaga przeprowadzenia sprawy s\u0105dowej. Spraw\u0119 mo\u017ce wytoczy\u0107 dowolna osoba, cho\u0107 najcz\u0119\u015bciej jest to kolejny, uprawniony spadkobierca.<\/p>\n\n\n\n
Podsumowuj\u0105c, spadkobierca b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 zosta\u0107 uznany za niegodnego gdy:<\/p>\n\n\n\n
uporczywie post\u0119puje w spos\u00f3b sprzeczny z zasadami wsp\u00f3\u0142\u017cycia spo\u0142ecznego
dopu\u015bci\u0142 si\u0119 wobec spadkodawcy lub jego najbli\u017cszych umy\u015blnego przest\u0119pstwa: przeciwko \u017cyciu, zdrowiu lub wolno\u015bci albo ra\u017c\u0105cej obrazy czci
uporczywie nie dope\u0142nia wobec spadkodawcy obowi\u0105zk\u00f3w rodzinnych
Nowe przepisy maj\u0105 zatem zapobiec nieetycznym zachowaniom wobec najbli\u017cszych krewnych. Warto tak\u017ce wiedzie\u0107, \u017ce wprowadzaj\u0105 tak\u017ce zmiany w zakresie odrzucenia spadku. Warto bowiem wiedzie\u0107, \u017ce spadkobierca, kt\u00f3ry dowiaduje si\u0119 o spadku, mo\u017ce podj\u0105\u0107 trzy r\u00f3\u017cne decyzje w jego sprawie:<\/p>\n\n\n\n
przyj\u0105\u0107 go wprost \u2013 w\u00f3wczas dziedziczy zar\u00f3wno maj\u0105tek zmar\u0142ego, jak i jego d\u0142ugi
odrzuci\u0107 spadek w ca\u0142o\u015bci \u2013 w takiej sytuacji nie dziedziczy niczego
przyj\u0105\u0107 spadek z dobrodziejstwem inwentarza \u2013 w tym przypadku dziedziczy maj\u0105tek oraz d\u0142ugi, ale za zad\u0142u\u017cenie odpowiada w\u00f3wczas tylko do wysoko\u015bci odpowiadaj\u0105cej warto\u015bci odziedziczonego spadku
Odrzucenie spadku wydaje si\u0119 rozs\u0105dne, kiedy d\u0142ugi spadkodawcy przewy\u017cszaj\u0105 warto\u015b\u0107 jego pozosta\u0142ego maj\u0105tku, kt\u00f3ry odziedziczyli\u015bmy wraz z zobowi\u0105zaniem. Jak tego dokona\u0107? Wymaga to z\u0142o\u017cenia stosownego o\u015bwiadczenia w s\u0105dzie lub u notariusza w terminie 6 miesi\u0119cy od chwili otrzymania informacji o spadku. Sk\u0142adanie takiego o\u015bwiadczenia nie jest natomiast konieczne w przypadku przej\u0119cia spadku z dobrodziejstwem inwentarza.<\/p>\n\n\n\n
Tymczasem Ministerstwo Sprawiedliwo\u015bci przygotowa\u0142o w\u0142a\u015bnie projekt nowelizacji przepis\u00f3w dotycz\u0105cych dziedziczenia, kt\u00f3ry zak\u0142ada uproszczenie procedur zwi\u0105zanych z przejmowaniem nieruchomo\u015bci po zmar\u0142ych. Jego celem jest u\u0142atwienie procesu i odci\u0105\u017cenie s\u0105d\u00f3w przez umo\u017cliwienie sk\u0142adania wniosk\u00f3w o wpis do ksi\u0105g wieczystych bezpo\u015brednio u notariuszy. Projekt jest obecnie w fazie konsultacji.<\/p>\n\n\n\n
Spadkobiercy, kt\u00f3rzy wybior\u0105 notarialne po\u015bwiadczenie dziedziczenia, b\u0119d\u0105 mogli jednocze\u015bnie z\u0142o\u017cy\u0107 wniosek o wpis prawa w\u0142asno\u015bci do ksi\u0119gi wieczystej. B\u0119d\u0105 mogli to zrobi\u0107 pod warunkiem z\u0142o\u017cenia o\u015bwiadczenia dotycz\u0105cego maj\u0105tku wchodz\u0105cego w sk\u0142ad spadku. Wed\u0142ug informacji podanych przez “Dziennik Gazeta Prawna\u201d, obecnie spadkobiercy mog\u0105 skorzysta\u0107 z dw\u00f3ch dr\u00f3g: s\u0105dowej lub notarialnej. Druga opcja jest szybsza i prostsza, a planowane zmiany maj\u0105 jeszcze bardziej j\u0105 u\u0142atwi\u0107. Czy tak b\u0119dzie?<\/p>\n\n\n\n
Zdaniem ekspert\u00f3w, wielu spadkobierc\u00f3w nie\u00a0posiada pe\u0142nej wiedzy o\u00a0sk\u0142adzie spadku. Z kolei brak odpowiednich dokument\u00f3w mo\u017ce uniemo\u017cliwi\u0107 z\u0142o\u017cenie wniosku w\u00a0dniu po\u015bwiadczenia dziedziczenia. Mo\u017ce to\u00a0prowadzi\u0107 do\u00a0pomy\u0142ek, kt\u00f3re trudniej b\u0119dzie naprawi\u0107. Najwi\u0119ksze kontrowersje budzi jednak pomys\u0142 wprowadzenia kar za\u00a0z\u0142o\u017cenie nieprawdziwego o\u015bwiadczenia o\u00a0sk\u0142adzie spadku. Eksperci wskazuj\u0105, \u017ce\u00a0takie rozwi\u0105zanie mo\u017ce zniech\u0119ci\u0107 spadkobierc\u00f3w do\u00a0korzystania z\u00a0uproszczonej \u015bcie\u017cki notarialnej – w konsekwencji wywo\u0142a\u0107 wzrost liczby spraw trafiaj\u0105cych do s\u0105d\u00f3w. Notariusze chc\u0105 zatem wprowadzi\u0107 zmiany, kt\u00f3re mog\u0142yby usprawni\u0107 wdro\u017cenie nowych przepis\u00f3w. Chc\u0105 utrzymania obecnych zasad dotycz\u0105cych protoko\u0142u dziedziczenia oraz\u00a0umo\u017cliwienia sk\u0142adania wniosku do\u00a0ksi\u0119gi wieczystej na\u00a0\u017c\u0105danie strony. Postuluj\u0105 tak\u017ce o rozszerzenie swoich kompetencji o\u00a0przypadki zwi\u0105zane z\u00a0europejskim po\u015bwiadczeniem spadkowym.
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Resort sprawiedliwo\u015bci przygotowa\u0142 projekt nowelizacji przepis\u00f3w dotycz\u0105cych dziedziczenia, kt\u00f3ry zak\u0142ada uproszczenie procedur zwi\u0105zanych z przejmowaniem nieruchomo\u015bci po zmar\u0142ych. Cz\u0119\u015b\u0107 zmian budzi jednak spore kontrowersje. Nowelizacja \n [...]<\/a>","protected":false},"author":1,"featured_media":7478,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-7477","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ciekawi.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7477","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ciekawi.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ciekawi.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ciekawi.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ciekawi.pl.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7477"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ciekawi.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7477\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7479,"href":"https:\/\/ciekawi.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7477\/revisions\/7479"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ciekawi.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/7478"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ciekawi.pl.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7477"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ciekawi.pl.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7477"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ciekawi.pl.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7477"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}